ΕΡΩΤΗΣΗ:
Να δώσετε την ερμηνεία των λέξεων Μελαγχολία, Ιάσων, Ποίηση, Φαντασία
και Λόγος σύμφωνα με το περιεχόμενο του
ποιήματος.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:
«Μελαγχολία»: Η Μελαγχολία ήταν χαρακτηριστικό της ιδιοσυστασίας
του Καβάφη. Η Καβαφική μελαγχολία είναι υπαρξιακή, σχετίζεται με την απογοήτευση
του ανθρώπου από καταστάσεις που ξεφεύγουν από τις δικές του δυνάμεις και
προκαθορίζουν το μέλλον του, όπως είναι η παρακμή, η φθορά, τα γηρατειά.
«Ιάσωνος»: Ο Ιάσων είναι ένα φανταστικό πρόσωπο, πίσω από το οποίο
κρύβεται ο Καβάφης. Ο ποιητής Καβάφης
ταυτίζεται με το φανταστικό πρόσωπο του ποιητή Ιάσωνα και προβάλλει μέσα
από αυτό τα δικά του συναισθήματα. Έτσι δίνει στους προβληματισμούς του
διαχρονική διάσταση ξεφεύγοντας από τον κίνδυνο να φανεί ότι εκφράζει ένα
προσωπικό βίωμα. Η επιλογή του ονόματος του φανταστικού ποιητή «Ιάσων», που ετυμολογικά
προέρχεται από το ρήμα ιώμαι = θεραπεύω και σημαίνει τον άνθρωπο που έχει
θεραπευτικές ιδιότητες, δεν είναι τυχαία και συνδέεται με τις θεραπευτικές
ιδιότητες της ίδιας της Ποίησης.
«Ποίηση»: Η Ποίηση είναι για
τον ποιητή το αντίδοτο κατά του πόνου της φθοράς, το μοναδικό του καταφύγιο· η
ποιητική τέχνη του επιτρέπει να αποστασιοποιηθεί από τον εαυτό του και να
αφεθεί στη δημιουργική έκσταση, δημιουργώντας ένα διαφορετικό κόσμο, στον οποίο
δε νιώθει πια ευάλωτος από το χρόνο και δεν έχει κανένα λόγο να ανησυχεί για τα
επερχόμενα γηρατιά.
«εν
Φαντασίᾳ καί Λόγῳ»: Η φαντασία και ο λόγος είναι τα εργαλεία της Ποίησης. Η
Φαντασία συλλαμβάνει την ποιητική ιδέα μέσα από μνήμες κρυμμένες στο μυαλό, μέσα
από όνειρα απραγματοποίητα κρυμμένα στο
υποσυνείδητο, μέσα από αβέβαιες μνήμες, που το μυαλό κράτησε και ανέπλασε όπως
ήθελε, μέσα από ήχους, χρώματα, πάθη, αισθήματα. Αυτά όλα αποτελούν την πρώτη
ύλη του ποιητικού έργου. Ο Λόγος, η
ποιητική έκφραση αναπαριστά και αποδίδει με λέξεις, εικόνες και σύμβολα ό,τι η
φαντασία δημιούργησε. Η φαντασία
δημιουργεί τα ποιητικά οράματα και ο
λόγος τους δίνει μορφή, για να τα κατανοήσουμε και να τα ερμηνεύσουμε.
