ΜΙΛΤΟΥ ΣΑΧΤΟΥΡΗ, ΕΛΕΓΚΤΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΗ:

Να βρείτε στο ποίημα οκτώ ουσιαστικά που λειτουργούν ως σύμβολα και να αναλύσετε τον συμβολισμό.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:

Οι συμβολισμοί αποτελούν χαρακτηριστικό της ποίησης του Μ. Σαχτούρη, καθώς τα σύμβολα  βοηθούν τον ποιητή να εξυφάνει τους ποιητικούς του συλλογισμούς. Στο ποίημα Ελεγκτής οι συμβολισμοί αποδίδονται με τα εξής οκτώ ουσιαστικά:

1.   Ο ουρανός, το σύμβολο του κόσμου των ιδανικών, της εσωτερικής ελευθερίας, της χαράς, του ονείρου. Ο ουρανός συμβολίζει το πάγιο αίτημα των ανθρώπων που ζουν μέσα στην άθλια άσχημη και υλιστική πραγματικότητα, είναι «ο άλλος δρόμος», ο δρόμος της χαράς, στον οποίο  μπορεί να τους οδηγήσει ο ποιητής.

2.   Ο μπαξές, το περιβόλι, συμβολίζει την ελπίδα γιατί  εκεί φυτρώνει η νέα ζωή. Άλλωστε το πράσινο χρώμα του μπαξέ είναι το χρώμα της ελπίδας.

3.   Το αίμα συμβολίζει την αγριότητα και τον θάνατο που άφησε ο πόλεμος.

4.   Το  χιόνι με την λευκότητά του συμβολίζει την καθαρότητα και την αγνότητα· όταν υπάρχει έστω και λίγη αγνότητα υπάρχει ακόμη ελπίδα.

5.  Τ’ αστέρια συμβολίζουν τα  ιδανικά, τις αξίες, τα πνευματικά αγαθά  που προσανατολίζουν και φωτίζουν τους ανθρώπους, είναι η μικρή ελπίδα· έτσι ταυτίζονται ως σύμβολα με το χιόνι· ταυτίζονται όμως και με τα ίδια τα ποιήματα που αυτόν ακριβώς τον ρόλο υπηρετούν.

6.   Τα σκοινιά συμβολίζουν τις δυνάμεις που δένουν τον ποιητή  με το χρέος.

7.  Τα φτερά είναι το σύμβολο της ελευθερίας. Τα σπασμένα φτερά συμβολίζουν ψυχικά τραύματα και εμπειρίες που πονάνε.

8.   Τα πουλιά είναι το σύμβολο  του πνευματικού ανθρώπου, του ποιητή - ελεγκτή που έχει κληρονομήσει από τα πουλιά την ιδιότητα να πετάει και να πλησιάζει τον ουρανό. Ο ποιητής κι αν ακόμη είναι πικραμένος, συντετριμμένος και αηδιασμένος, κι αν κουβαλάει ψυχικά τραύματα και εμπειρίες που πονάνε «πρέπει» να συνεχίσει, δεν μπορεί να παραιτηθεί ή  να δειλιάσει πρέπει να πετάξει. Για τον ποιητή δεν υπάρχουν περιθώρια για ολιγωρία και σκεπτικισμό.