ΕΡΩΤΗΣΗ:
«Η αφηγηματική ύλη των
πεζογραφημάτων του Ιωάννου θησαυρίστηκε με δύο κυρίως όργανα, τη μνήμη και την
παρατήρηση». Να διακρίνετε τι «θυ-μάται» και τι «παρατηρεί» ο συγγραφέας στο
πεζογράφημα
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:
Ο Ιωάννου στα διηγήματά του επιστρέφει
επίμονα στο παρελθόν για να καταγράψει τις μνήμες της παιδικής και της νεανικής
του ηλικίας. Ανακαλεί γεγονότα ιστορικά ή της καθημερινότητας, πρόσωπα και
συναισθήματα. Οι μνήμες που καταγράφει είναι δικές του ή αποτελούν υλικό που
αντλεί από τη συλλογική μνήμη.
Στο πεζογράφημα Μες στους προσφυγικούς συνοικισμούς ανακαλεί στη μνήμη του γεγονότα
του εθνικού διχασμού «Οι εγκληματίες των γραφείων εκμεταλλεύτηκαν τή ζωηράδα
τους καί τήν αγνότητά τους. Τούς εξώθησαν νά σφάξουν καί νά σφαχτούν· νά φαγωθούν,
ιδίως μεταξύ τους». Θυμάται έθιμα «Της Γονατιστής, όταν περνάει από πάνω μου τό
βουβό ποτάμι των προγόνων, γονατισμένος πάνω στά καρυδόφυλλα...»
Η
μνήμη εμπλουτίζεται από την παρατήρηση. Ο Ιωάννου έχει την τάση να παρατηρεί
αδιάκοπα και με μεγάλη προσοχή όσα συμβαίνουν γύρω του. Εκείνο που συνήθως
έλκει την προσοχή του είναι οι άνθρωποι και οι ιδιαίτεροι οι τρόποι που έχουν
να αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα : «Στέκομαι και κοιτάζω τα παιδιά·
παίζουνε μπάλα. Κάθομαι στο ορισμένο καφενείο· σε λίγο θα σχολάσουν και θα
αρχίσουν να καταφθάνουν οι μεγάλοι. Κουρασμένοι από τη δουλειά είναι πολύ πιο
αληθινοί». Άλλωστε ο συγγραφέας αποκαλύπτει
ότι συνηθίζει να παρατηρεί τους ανθρώπους του συνοικισμού «Η αλήθεια πάντως είναι
πώς στο ζήτημα της αναγνωρίσεως έχω φοβερά εξασκηθεί».
Τέλος, πολύ διεισδυτικές είναι
παρατηρήσεις του σχετικά με τον τρόπο ζωής των σύγχρονων ανθρώπων στην
αλλοτριωτική και αποξενωτική σύγχρονη πόλη τους
«Ο ένας αποφεύγει τον άλλο, όσο μπορεί. Μα κι αν τύχει και σου
μιλήσουνε, κρύβουν συνήθως τα πραγματικά τους στοιχεία σα να ‘ναι τίποτε
κακοποιοί».
